سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

28

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

تنبيه فاعل اين افعال را اصطلاحا اسم و متمّم معنا را خبر آنها مىنامند . بنابراين فعل « قل » انشاء و حال ( امر ) و خاصّ و فعل جارحه و تام مىباشد . تقسيم ششم : فعل لازم - فعل متعدّى فعل از نظر اكتفاء معنايش بفاعل و عدم ان بر دو قسم است : 1 - فعل لازم : و آن فعلى است كه در تحقّق معنايش صرفا نياز بفاعل داشته و غير از آن امر ديگرى در وجودش دخيل نباشد همچون : جاء ، ذهب ، مات . 2 - فعل متعدّى : و آن فعلى است كه مجرّد فاعل در وجود معناى آن كافى نبوده بلكه غير از آن بامر ديگرى بنام مفعول نيز نيازمند است مانند : ضرب ، نصر ، كتب . فعل متعدّى نيز خود داراى دو تقسيم است به اين شرح : تقسيم اوّل : متعدّى به يك مفعول و متعدّى به بيش از آن فعل متعدّى از نظر وحدت و تعدّد مفعول بر سه قسم است : 1 - فعل متعدّى بيك مفعول : و آن اينستكه در تحقّق معنايش يك مفعول كفايت كند نظير : ضرب ، نصر ، كتب . 2 - فعل متعدّى به دو مفعول : و آن اينستكه دو مفعول در وجود معنايش دخالت داشته باشند مانند :